Zasady gry w szachy musisz poznać przed rozpoczęciem partii szachów. Jeżeli nie przeczytałeś/przeczytałaś poprzedniego artykułu lub nie wiesz jak ułożyć bierki szachowe, kliknij tutaj.

Wiemy już jak ustawić bierki szachowe. Wiemy też, że grając w szachy ustawiamy na 2 lub 7 linii osiem pionków (w zależności którym gramy kolorem), a na linii 1 lub 8 ustawiamy dwie wieże, dwa skoczki, dwa gońce, jednego hetmana i jednego króla. Białe bierki stoją zawsze symetrycznie, więc przeciwnik ma ustawione swoje bierki w identyczny sposób po drugiej stronie. Zasady gry w szachy rozpoczniemy od omówienia bierek szachowych.

Pierwsza zasada gry w szachy – jak poruszają się pionki?

Pionek porusza się o jedno pole do przodu (grając białymi pionek porusza się w stronę linii 8, a jeżeli gramy czarnymi to czarny pionek porusza się w stronę linii 1) i może zbijać inne bierki szachowe po skosie. Jeżeli pionek wykonuje swoje pierwsze posunięcie, to może wyjątkowo jeden raz pójść o jedno lub dwa pola do przodu.

Zasada gry w szachy - jak poruszają się pionki?
Zasada gry w szachy – jak poruszają się pionki?

A co jeśli pionek dojdzie do ostatniej linii? Zasady gry w szachy zmuszają nas do zamiany tego pionka na dowolną figurę oprócz króla, a ostatnie pole dla pionka nazywane jest polem przemiany lub polem promocji. Może zdarzyć się sytuacja, kiedy bezpośrednio przed pionkiem będzie znajdowała się inna bierka, a po skosie nie będzie możliwości zbicia. W takiej sytuacji ruch tym pionkiem jest niemożliwy.

Zasady gry w szachy – jak porusza się goniec?

Goniec (inaczej laufer) porusza się po liniach prostych. Rozpoczynając partię mamy do dyspozycji jednego gońca białopolowego i jednego gońca czarnopolowego. Goniec białopolowy, jak sama nazwa wskazuje porusza się wyłącznie po białych polach, natomiast goniec czarnopolowy tylko po czarnych polach. Goniec porusza się tylko i wyłącznie po skosie i także może zbijać bierki wyłącznie po skosie.

Zasady gry w szachy jasno wskazują, że  goniec w przeciwieństwie do pionka, nie musi poruszać się wyłącznie o jedno pole. Może przeskakiwać o kilka pól wzdłuż linii, którą się porusza. Goniec nie może natomiast przeskakiwać przez inne bierki. Może natomiast zbić bierkę przeciwnika. Pamiętajmy, że goniec białopolowy może zbić inną bierkę szachową tylko na białym polu, natomiast goniec czarnopolowy tylko może zbijać po czarnych polach.

Zasady gry w szachy - jak porusza się goniec?
Zasady gry w szachy – jak porusza się goniec?

Zasady w szachach – jak porusza się wieża i hetman?

Wieża porusza się po liniach prostych w każdą stronę (w górę, w dół, w lewo, w prawo) i może według zasad gry w szachy przeskakiwać o kilka pól. Nie może natomiast poruszać się po skosie. Jeżeli na linii, po której porusza się wieża, znajdzie się bierka przeciwnika, to wieża może zbić tę bierkę. Podobnie jak goniec, wieża nie może przeskakiwać przez inne bierki.

Zasady gry w szachy - jak porusza się wieża?
Zasady gry w szachy – jak porusza się wieża?

Hetman jest połączeniem wieży i gońca i jest najsilniejszą bierką. Dlatego musisz szczególnie uważać, aby tej bierki nie stracić. Wyobraźmy sobie, że na jednym polu stoi wieża z gońcem i może wykonywać ruchy dokładnie takie jak wieża i goniec, czyli po liniach prostych oraz po skosie. To właśnie jest hetman, zwany inaczej damą lub królową. Podobnie jak goniec i wieża, nie może przeskakiwać przez inne bierki. Może natomiast zbić bierki przeciwnika.

Zasady gry w szachy - jak porusza się hetman.
Zasady gry w szachy – jak porusza się hetman?

Kolejna zasada gry w szachy – jak porusza się król i skoczek?

Król jest najważniejszą bierką i dlatego powinno się jemu poświęcić najwięcej uwagi. Król porusza się o jedno pole w każdą stronę (w górę, w dół, w lewo, w prawo, po skosie). Najważniejsze jest, aby król był bezpieczny. Co ważne, króla nie można zbić! Jeżeli jakaś bierka atakuje króla, to mówimy, że jest to szach. Powinniśmy wtedy uciec królem, zasłonić go lub zbić bierkę, która atakuje króla. Jeżeli żadna z 3 opcji nie jest możliwa, wtedy następuje koniec partii i jest to mat.

Ostatnia bierka, która została do opisania, aby w pełni poznać zasady gry w szachy, jest skoczek (inaczej koń). Skoczek porusza się w kształcie litery L. Jest też popularny wierszyk, który opisuje ruch skoczka.

Wierszyk brzmi: “dwa do przodu, jeden w bok, taki jest konika skok”. Prowadząc zajęcia szachowe dla dzieci zawsze staram się nauczyć tego wierszyka, dzięki temu nauka szachów staje się prosta i przyjemna. Skoczek może, a często musi przeskakiwać przez inne bierki. Na poniższym obrazku pokazuję w jaki sposób porusza się król i skoczek w praktyce.

Szachy zasady - jak porusza się król i skoczek?
Szachy zasady – jak porusza się król i skoczek?

Jakie są pozostałe zasady gry w szachy?

Już prawie możesz przystąpić do rozegrania partii szachów. Aby dokończyć zasady gry w szachy potrzebujemy wyjaśnić najważniejsze pojęcia, które musisz zapamiętać. Szach, jest to sytuacja, w której król jest atakowany (szachowany), ale król ma możliwość wykonania posunięcia lub możemy zbić atakującą bierkę lub możemy zasłonić króla. Mat jest to sytuacja, w której tak jak poprzednio król jest atakowany, natomiast nie ma możliwości ucieczki od tego szacha. Mat oznacza koniec partii i zwycięstwo strony, która matuje.

Pat, jest to sytuacja, w której jedna ze stron nie może wykonać żadnego ruchu. W tej sytuacji następuje remis. Trzykrotne powtórzenie tej samej pozycji skutkuje remisem. Roszada jest to “specjalny ruch” króla. Jeżeli król i wieża nie wykonywały wcześniej żadnego posunięcia, to król może przeskoczyć o dwa pola w stronę wieży, a wieża przeskakuje za króla. Jeżeli biały król z pola e1 roszuje z wieżą z pola a1, nazywamy to długą roszadą, jeżeli biały król z pola e1 roszuje z wieżą z pola h1, wtedy nazywamy to krótką roszadą. Roszady nie można wykonać w sytuacji, kiedy król jest szachowany lub gdy szachowane jest pole, przez które przeskakuje król.

Kolejną zasadą gry w szachy jest to, że jeżeli obie strony nie zbiją żadnej bierki w ciągu 50 posunięć, to partia kończy się remisem. Pamiętajmy, że zbijanie bierek w szachach różni się od warcabów. W warcabach zbijanie bierek polega na przeskoczeniu zbitej bierki, natomiast w szachach bierka, który zbija ląduje na miejscu zbitej bierki.

Ostatnim elementem, który chciałbym wytłumaczyć jest bicie w przelocie. Jest to sytuacja, kiedy biały pionek znajduje się na 5 linii, a czarny pionek wykonuje swój pierwszy ruch o 2 pola z sąsiadującej linii. Wtedy biały pionek wyjątkowo może zbić czarnego pionka bijąc po skosie w kierunku czarnego pionka. Analogiczna sytuacja jest po stronie czarnych, kiedy czarny pionek stoi na 4 linii i biały pionek wykonuje ruch o 2 pola z sąsiedniej linii.

Teraz już znasz zasady gry w szachy i możesz śmiało rozegrać swoją pierwszą partię. Jeśli interesuje Cię dalsze zgłębianie wiedzy o szachach, to serdecznie zapraszam na indywidualne lekcje.

Podziel się artykułem z innymi osobami

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zacznij grać w szachy, jak arcymistrz

Umów się na 15 minutową bezpłatną konsultację