Nauka gry w szachy czyli jakie są zasady gry w szachy?

Nauka gry w szachy musi zostać rozpoczęta przez poznanie zasad gry w szachy. Oczywiście wcześniej trzeba znać ustawienie szachów, aby przystąpić do rozegrania partii. Jeżeli nie przeczytałeś/przeczytałaś poprzedniego artykułu lub nie wiesz jak ustawić figury szachowe na szachownicy, kliknij tutaj.

Wiemy już jak ustawić figury na szachownicy. Wiemy też, że grając w szachy ustawiamy na 2 lub 7 linii osiem pionków (w zależności którym gramy kolorem), a na linii 1 lub 8 ustawiamy dwie wieże, dwa skoczki, dwa gońce, jednego hetmana i jednego króla. Białe pionki i figury stoją zawsze symetrycznie, więc przeciwnik ma ustawione swoje bierki w identyczny sposób po drugiej stronie szachownicy. Zasady gry w szachy rozpoczniemy od omówienia pionków i figur szachowych.

Nauka gry w szachy – jak poruszają się pionki?

Pionek porusza się o jedno pole do przodu (grając białymi pionek porusza się w stronę linii 8, a jeżeli gramy czarnymi to czarny pionek porusza się w stronę linii 1) i może zbijać inne figury szachowe oraz pionki po skosie. Jeżeli pionek wykonuje swoje pierwsze posunięcie, to może wyjątkowo jeden raz pójść o jedno lub dwa pola do przodu.

Nauka gry w szachy - jak poruszają się pionki?
Nauka gry w szachy – jak poruszają się pionki?

A co jeśli pionek dojdzie do ostatniej linii? Zasady gry w szachy zmuszają nas do zamiany tego pionka na dowolną figurę oprócz króla, a ostatnie pole dla pionka nazywane jest polem przemiany lub polem promocji. Może zdarzyć się sytuacja, kiedy bezpośrednio przed pionkiem będzie znajdował się inny pionek lub figura, a po skosie nie będzie możliwości zbicia. W takiej sytuacji ruch tym pionkiem jest niemożliwy.

Zasady gry w szachy – jak porusza się goniec?

Goniec (inaczej laufer) porusza się po liniach prostych. Rozpoczynając partię mamy do dyspozycji jednego gońca białopolowego i jednego gońca czarnopolowego. Goniec białopolowy, jak sama nazwa wskazuje porusza się wyłącznie po białych polach, natomiast goniec czarnopolowy tylko po czarnych polach. Goniec porusza się tylko i wyłącznie po skosie i także może zbijać figury i pionki wyłącznie po skosie.

Zasady gry w szachy jasno wskazują, że  goniec w przeciwieństwie do pionka, nie musi poruszać się wyłącznie o jedno pole. Może przeskakiwać o kilka pól wzdłuż linii, którą się porusza. Goniec nie może natomiast przeskakiwać przez inne figury. Może natomiast zbić figurę lub pionka przeciwnika. Pamiętajmy, że goniec białopolowy może zbić inną figurę lub pionka tylko na białym polu, natomiast goniec czarnopolowy tylko może zbijać po czarnych polach.

Zasady gry w szachy - jak porusza się goniec?
Zasady gry w szachy – jak porusza się goniec?

Nauka gry w szachy – jak porusza się wieża i hetman?

Wieża porusza się po liniach prostych w każdą stronę (w górę, w dół, w lewo, w prawo) i może według zasad gry w szachy przeskakiwać o kilka pól. Nie może natomiast poruszać się po skosie. Jeżeli na linii, po której porusza się wieża, znajdzie się figura lub pionek przeciwnika, to wieża może zbić tę figurę lub pionka. Podobnie jak goniec, wieża nie może przeskakiwać przez inne figury i pionki.

Nauka gry w szachy - jak porusza się wieża?
Nauka gry w szachy – jak porusza się wieża?

Hetman jest połączeniem wieży i gońca i jest najsilniejszą figurą szachową. Dlatego podczas nauki gry w szachy musisz szczególnie uważać, aby tej figury nie stracić. Wyobraźmy sobie, że na jednym polu stoi wieża z gońcem i może wykonywać ruchy dokładnie takie jak wieża i goniec, czyli po liniach prostych oraz po skosie. To właśnie jest hetman, zwany inaczej damą lub królową. Podobnie jak goniec i wieża, nie może przeskakiwać przez inne figury. Może natomiast zbić figury i pionki przeciwnika.

Zasady gry w szachy - jak porusza się hetman.
Zasady gry w szachy – jak porusza się hetman?

Nauka gry w szachy – jak porusza się król i skoczek?

Król jest najważniejszą figurą na szachownicy i dlatego powinno się poświęcić tej figurze najwięcej uwagi podczas nauki gry w szachy. Król porusza się o jedno pole w każdą stronę (w górę, w dół, w lewo, w prawo, po skosie). Najważniejsze jest, aby król był bezpieczny. Co ważne, króla nie można zbić! Jeżeli jakaś figura lub pionek atakuje króla, to mówimy, że jest to szach. Powinniśmy wtedy uciec królem, zasłonić go lub zbić figurę lub pionka, który atakuje króla. Jeżeli żadna z 3 opcji nie jest możliwa, wtedy następuje koniec partii i jest to mat.

Ostatnia figura, która została do opisania, aby w pełni dowiedzieć się jak grać w szachy jest skoczek (inaczej koń). Skoczek porusza się w kształcie litery L. Jest też popularny wierszyk, który opisuje ruch skoczka i wspomaga naukę gry w szachy.

Wierszyk brzmi: “dwa do przodu, jeden w bok, taki jest konika skok”. Prowadząc zajęcia szachowe dla dzieci zawsze staram się nauczyć tego wierszyka, dzięki temu nauka gry w szachy dla dzieci staje się prosta i przyjemna. W odróżnieniu od innych figur, skoczek może, a często musi przeskakiwać przez inne figury lub pionki. Na poniższym obrazku pokazuję w jaki sposób porusza się król i skoczek w praktyce.

Nauka gry w szachy - jak porusza się król i skoczek?
Nauka gry w szachy – jak porusza się król i skoczek?

Jakie są pozostałe zasady gry w szachy?

Już prawie wiesz jak grać w szachy i aby dokończyć naukę gry w szachy potrzebujemy wyjaśnić najważniejsze pojęcia, które musisz zapamiętać. Szach, jest to sytuacja, w której król jest atakowany (szachowany), ale król ma możliwość wykonania posunięcia lub możemy zbić atakującą figurę/pionka lub możemy zasłonić króla. Mat (inaczej szach mat) jest to sytuacja, w której tak jak poprzednio król jest atakowany, natomiast nie ma możliwości ucieczki od tego szacha. Mat oznacza koniec partii i zwycięstwo strony, która matuje.

Pat, jest to sytuacja, w której jedna ze stron nie może wykonać żadnego ruchu. W tej sytuacji następuje remis. Trzykrotne powtórzenie tej samej pozycji skutkuje remisem. Roszada jest to “specjalny ruch” króla. Jeżeli król i wieża nie wykonywały wcześniej żadnego posunięcia, to król może przeskoczyć o dwa pola w stronę wieży, a wieża przeskakuje za króla. Jeżeli biały król z pola e1 roszuje z wieżą z pola a1, nazywamy to długą roszadą, jeżeli biały król z pola e1 roszuje z wieżą z pola h1, wtedy nazywamy to krótką roszadą. Roszady nie można wykonać w sytuacji, kiedy król jest szachowany lub gdy szachowane jest pole, przez które przeskakuje król.

Kolejną zasadą gry w szachy jest to, że jeżeli obie strony nie zbiją żadnej figury lub pionka w ciągu 50 posunięć, to partia kończy się remisem. Pamiętajmy, że zbijanie bierek w szachach różni się od warcabów. W warcabach zbijanie bierek polega na przeskoczeniu zbitej bierki, natomiast w szachach figura lub pionek, który zbija ląduje na miejscu zbitej bierki.

Ostatnim elementem nauki gry w szachy jest bicie w przelocie. Jest to sytuacja, kiedy biały pionek znajduje się na 5 linii, a czarny pionek wykonuje swój pierwszy ruch o 2 pola z sąsiadującej linii. Wtedy biały pionek wyjątkowo może zbić czarnego pionka bijąc po skosie w kierunku czarnego pionka. Analogiczna sytuacja jest po stronie czarnych, kiedy czarny pionek stoi na 4 linii i biały pionek wykonuje ruch o 2 pola z sąsiedniej linii.

Teraz już wiesz jak grać w szachy i możesz śmiało rozegrać swoją pierwszą partię. Jeśli interesuje Cię dalsza nauka gry w szachy to serdecznie zapraszam na indywidualne lekcje z gry w szachy i szkolenia z gry w szachy.

Podziel się artykułem z innymi osobami

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Umów się na 15 minutową bezpłatną konsultację