Historia szachów rozpoczyna się w Indiach – mówimy tu o szachach, które znamy dzisiaj. Cel gry pozostał do dzisiaj ten sam – ,,zamatowanie króla”, ale reguły uległy zmianom. Prawdopodobnie szachy narodziły się w II połowie VI wieku naszej ery, z tego okresu pochodzą najstarsze pisane informacje o tej grze. Indyjska ,,czaturanga” – dosłowne tłumaczenie ,,czteroczęściowy” (oddział), polegał na grze czterema rodzajami wojska. Były to wozy bojowe, słonie, kawaleria i piechota.

Arabski sposób gry w szachy – Szatrandż

Czaturanga rozpoczęła wielokierunkową ekspansję, a w VII wieku w Persji znana była jako szatrandż. W Persji zmieniono nieco zasady gry, stąd między innymi zmiana nazwy z czaturangi – na szatrandż. Figury, sposób ich poruszania oraz ustawienie szachownicy było już zbliżone do obecnych szachów. W VIII wieku Persja została podbita przez Arabów i to za ich pośrednictwem szachy trafiły do Hiszpanii, Portugalii, później Francji.

Zmiana zasad gry w szachy w Europie

Od XIII wieku natomiast rozpoczęła się w Europie reforma szachów, najsłabszą figurę w czaturandze – hetmana – awansowano na najsilniejszą, wprowadzono prawo promocji pionka po osiągnięciu przez niego ostatniej linii, wreszcie w XVI wieku wprowadzono roszadę, o którą walka toczyła się najdłużej, a w tej formie jaką znamy dzisiaj została zaakceptowana w całej Europie dopiero w XIX stuleciu. Największy rozwój gry w szachy przypadł na epokę Odrodzenia, a że kolebką tej epoki były Włochy, tam też pojawiło się wielu znanych i cenionych mistrzów szachowych. Szachy rozwijały się też we Francji, w Hiszpanii, Portugalii.

XVI i XVII wiek należał do mistrzów z Hiszpanii i Włoch, Żyjący w tym czasie Kalabryjczyk Gioachino Greco, uznawany za najlepszego szachistę wśród współczesnych, choć zmarł w wieku zaledwie 34 lat, pozostawił po sobie olbrzymiej wartości pracę teoretyczną, która aż do połowy XIX wieku uchodziła za najlepszy podręcznik debiutowy. Po śmierci genialnego Kalabryjczyka centrum światowego ruchu szachowego przesunęło się w kierunku Francji i Anglii, później Prus.

Historia szachów
Historia szachów

Historia szachów w XVIII wieku

W XVIII wieku we Francji pojawił się genialny szachista – Francois Andre Danican Philidor, który po pokonaniu wszystkich uznanych mistrzów szachowych wydał w Londynie w 1749 roku dzieło życia L’Analyse dse Echecs, w którym położył fundament pod tzw. grę pozycyjną, czyli walkę o punkty, linie, centrum, a niehuraganowe ataki z poświęceniem figur i matem. Dzieło to cieszyło się wielką popularnością, miało ponad 100 wznowień i tłumaczeń, co jest niepobitym rekordem do dziś.

1747 roku Philidor odwiedził Londyn, gdzie pokonał tamtejszych mistrzów gry szachowej i został obwołany najlepszym szachistą na świecie. Mecz przeciwko Phillipowi Stammie odbył się na niezwykłych warunkach. Remisy liczyły się jako porażki Philidora, który wszystkie partie rozegrał czarnymi bierkami. Mecz zakończył się zwycięstwem Philidora 8 – 2.

Historia szachów w XIX wieku

W I połowie XIX wieku konkurowali ze sobą szachiści francuscy i angielscy. Najpierw w latach 1834 – 1835 La Bourdonnais pokonał zdecydowanie McDonella, francuska prasa ogłosiła to jako rewanż za Waterloo. Pierwszy międzynarodowy turniej gry w szachy zorganizowano w Londynie w 1851 r. Rozegrany został systemem pucharowym, uczestniczyło 16 graczy. Turniej niespodziewanie wygrał młody mistrz niemiecki prof. Anderssen, pokonując w finale Anglika Wyville, a w półfinale słynnego Stauntona. Ostro i kombinacyjnie grający Anderssen wygrał także drugi silnie obsadzony turniej w Londynie.

Wkrótce (1958 rok) w Europie pojawił się 20 letni Amerykanin Paul Morphy pokonał wszystkich najmocniejszych graczy włącznie z Anderssenem i po powrocie do USA w 1959 r. popadł w ciężką depresję i już nigdy nie pojawił się na żadnym turnieju.

W 1866 roku rozegrany został mecz pomiędzy Adolfem Anderssenem a Wilhelmem Steinitzem, Czechem mieszkającym na stałe w Londynie, który wielu uznaje za pierwszy mecz o mistrzostwo świata w szachach. Zwyciężył po dramatycznej walce Steinitz i na kilka dekad rozpoczęła się ,,era Steinitza”.

Interesuje Cię historia gry w szachy? Chcesz zostać kolejnym mistrzem? A może chcesz po prostu grać lepiej, a dzięki grze w szachy rozwijać wiele innych kompetencji? Skorzystaj z moich kursów i indywidualnych lekcji. Zapraszam.

Podziel się artykułem z innymi osobami

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Umów się na 15 minutową bezpłatną konsultację